Eerste gebruikers korting. 50% korting op je eerste familieboek voor de eerste 50 gebruikers, tot en met 1 december. Bekijk de korting
Gratis beginnen
betalen als je tevreden bent
Kennisbank

Stamboomonderzoek met ChatGPT of Claude: zo voorkom je verzonnen voorouders

Een handige hulp, zolang je de bron ziet

Kort antwoord

ChatGPT en Claude zijn goed in uitleggen, oud handschrift lezen en een zoekplan maken. Ze zijn geen archief: zonder bron kunnen ze namen en data verzinnen. Vraag daarom bij elk feit om een bron met link, zoek in echte archieven zoals Open Archieven en FamilySearch, en neem alleen over wat je in een akte terugziet.

Wat een chat wel en niet kan bij stamboomonderzoek, voorbeeldprompts om over te nemen, en hoe je met een chat in buitenlandse archieven zoekt.

Gecontroleerd door de redactie van familiecadeau.nlBijgewerkt: 21 november 2026

In het kort

  • Goed in: uitleg, oude akten lezen, een zoekplan, vragen voor je familie, achtergrond bij een tijd of plaats.
  • Niet goed in: zeker weten wie je voorouders waren. Zonder bron raadt een chat, en dat klinkt even overtuigend als een feit.
  • Daarom: bij elk feit een bron met link, en zelf de akte bekijken.

Waar een chat je echt mee helpt

  • Oude akten lezen. Maak een foto van een oude akte en vraag de chat om uit te schrijven wat er staat, en om uitleg. Controleer moeilijke woorden zelf met de woordenlijst voor oude akten.
  • Een zoekplan maken. Welke bron heb je nodig voor welke periode: de burgerlijke stand vanaf 1811 (in Limburg en delen van Zeeland en Brabant al vanaf 1796), daarvoor de doop-, trouw- en begraafboeken.
  • Namen ontcijferen. Latijnse doopnamen, patroniemen en oude spellingen. Zie ook roepnamen en patroniemen.
  • Achtergrond. Hoe leefde een boerenknecht in 1820 in de Kempen? Wat betekent een beroep uit een akte?
  • Vragen voor je familie. Laat een lijstje vragen maken voor het gesprek met de oudste in je familie.

Waarom een chat soms voorouders verzint

Een chat zoals ChatGPT of Claude schrijft een antwoord op basis van taal, niet vanuit een archief. Zoekt hij niet echt in een bron, dan maakt hij een antwoord dat klinkt als een stamboom: een naam die geloofwaardig klinkt, een geboortejaar dat past, een dorp in de buurt. Het ziet er net zo zeker uit als een echt feit.

Zo herken je het:

  • er staat geen link naar een akte of archief bij;
  • de link werkt niet, of gaat naar een andere persoon;
  • de gegevens zijn net iets te netjes (ronde jaartallen, steeds dezelfde plaats);
  • bij doorvragen verandert het antwoord.

Een tweede valkuil zijn naamgenoten: in één dorp liepen vaak meerdere mannen met dezelfde naam rond. Een akte hoort alleen bij jouw voorouder als ook de ouders, de partner, de plaats en de leeftijd kloppen.

Zo werk je veilig met een chat, in 5 stappen

  1. Begin met een overleden voorouder en wat je zeker van hem of haar weet: de volledige naam (bij vrouwen de meisjesnaam), ongeveer het geboortejaar, de plaats en de partner.
  2. Laat de chat zoeken in echte bronnen. Zet zoeken op het web aan, of koppel in Claude de connector van Open Archieven (zie hieronder).
  3. Vraag bij elk feit om een bron met link, en om een zekerheidsteken: ● akte gezien, ◐ waarschijnlijk, ○ vermoeden.
  4. Open de link en kijk zelf. Klopt de naam, de plaats, de leeftijd en de partner? Een ● van de chat telt pas als jij de akte (de scan) zelf hebt gezien. Zie je alleen een samenvatting van het archief, dan is het ◐.
  5. Neem alleen over wat je in een akte terugziet. De rest noteer je als vermoeden, met wat je nog moet uitzoeken.

Voorbeeldprompts om over te nemen

Een prompt is de vraag of opdracht die je in de chat typt. Kopieer een prompt, vul in wat tussen [ ] staat en plak hem in ChatGPT of Claude. Meer prompts staan op Werken met je chat.

Voorbeeldprompt: beginnen met één voorouder

Ik doe stamboomonderzoek in Nederland. Help me de ouders te vinden van deze overleden voorouder: [naam, met meisjesnaam bij een vrouw] · geboren rond [jaar] in [plaats] · getrouwd met [naam partner]. Werk zo: zoek alleen in echte bronnen, zoals Open Archieven, WieWasWie, FamilySearch en Delpher. Geef bij elk feit de bron met een link. Kun je iets niet vinden, zeg dat dan. Verzin geen namen of data. Zet ● alleen als je de scan van de akte zelf hebt geopend, ◐ als je alleen een samenvatting of index hebt gezien, ○ als je het afleidt. Noem geen gegevens van mensen die nog leven.

Voorbeeldprompt: een antwoord laten nalopen

Loop je vorige antwoord na. Welke feiten heb je echt in een bron gezien, met link? Welke heb je afgeleid of geraden? Maak er een tabel van: persoon, feit, bron (met link), zekerheid (● ◐ ○).

Een voorouder uit het buitenland

Hier helpt een chat het meest. Buitenlandse archieven zijn anders ingedeeld, vaak in een andere taal of in het oude Duitse schrift (Kurrent). Een chat weet welk archief bij welke plaats hoort, kan de inschrijving lezen en vertalen, en legt uit wat je ziet.

Voorbeeldprompt: een voorouder uit het buitenland

Mijn voorouder [naam] is rond [jaar] geboren in [plaats], [land], en later naar Nederland gekomen. Welke archieven in [land] hebben doop-, trouw- of geboorteboeken uit die tijd en die plaats? Zijn ze online, gratis of betaald, en in welke taal en welk schrift zijn ze geschreven? Zoek, als je kunt, de doopinschrijving en geef de link. Verzin niets en zeg wat je niet weet.

Waar je per land meestal zoekt:

Land of streekWaar je zoekt
BelgiëRijksarchief in België, FamilySearch
Duitsland, katholiekMatricula (kerkboeken van veel bisdommen)
Duitsland, protestantsArchion (betaald)
Duitsland, vanaf 1874–1876het Standesamt of het stadsarchief (Stadtarchiv) van de plaats
Frankrijkhet archief van het departement (Archives départementales), vaak gratis online
Nederlands-Indië, Suriname, de Antillenhet Nationaal Archief en Delpher
Emigranten naar Amerika of CanadaFamilySearch: volkstellingen en passagierslijsten
OveralFamilySearch (gratis, met een gratis account)

Claude laten zoeken in de Nederlandse archieven

Gebruik je Claude? Dan kun je de koppeling (connector) van Open Archieven toevoegen. Claude zoekt dan zelf in de akten van de archieven die bij Open Archieven zijn aangesloten, vooral Nederlandse en Belgische. Ga in Claude (op de website of in de app op je computer) naar Customize › Connectors en klik op Add custom connector. Vul als adres https://mcp.openarchieven.nl/ in en klik op Add. Zie je dit niet, kijk dan onder Settings › Connectors. Met een gratis Claude-account kun je één eigen koppeling toevoegen; gebruik je Claude via je werk, dan voegt de beheerder hem toe.

De koppeling is van Open Archieven zelf en vraagt geen account. Voeg alleen koppelingen toe van partijen die je kent. Open Archieven leest alleen in openbare archieven en vraagt geen gegevens van jou.

Gebruik je ChatGPT? Zet dan zoeken op het web aan, en vraag bij elk feit om een link naar Open Archieven of WieWasWie.

Let op je privacy en die van je familie

  • Zet geen gegevens van mensen die nog leven in een chat: geen geboortedata, adressen of telefoonnummers.
  • Maak alleen een foto van oude akten. Zet geen foto in een chat van papieren waarop mensen staan die nog leven, zoals een trouwboekje of een recente akte.
  • Deel nooit je DigiD of inloggegevens van een archief of website.
  • Wat je in een chat zet, gaat naar de dienst die je gebruikt (zoals OpenAI of Anthropic). In de instellingen kun je vaak uitzetten dat je gesprekken worden gebruikt om de chat te verbeteren.

Een chat en familiecadeau.nl samen

Familiecadeau.nl zoekt zelf in de Nederlandse archieven, legt de akten naast je stamboom en laat bij elk feit zien hoe zeker het is. Een chat is daarnaast handig voor wat wij niet zelf zoeken, zoals buitenlandse archieven, en om een oude akte te lezen. Op Werken met je chat staan de prompts die daarbij passen.

Meer in de kennisbank

Lees ook

Veelgestelde vragen

Kan ChatGPT mijn stamboom maken?

Niet betrouwbaar op zichzelf. ChatGPT kan helpen zoeken en uitleggen, maar zonder echte bron kan het namen en data verzinnen. Vraag bij elk feit om een link naar een akte en kijk die zelf na.

Is Claude of ChatGPT beter voor stamboomonderzoek?

Beide kunnen helpen met uitleg en het lezen van oude akten. Claude kun je koppelen aan Open Archieven, zodat Claude zelf in vooral Nederlandse en Belgische akten zoekt. Bij ChatGPT zet je zoeken op het web aan.

Hoe weet ik of een voorouder van een chat klopt?

Open de bron en kijk of naam, plaats, leeftijd, ouders en partner kloppen. Zonder akte is het een vermoeden, hoe zeker het antwoord ook klinkt.

Kan een chat oude akten lezen?

Vaak wel, ook oud handschrift. Laat onzekere woorden tussen haken zetten en controleer namen en data altijd in de scan zelf.

Mag ik gegevens van mijn familie in een chat zetten?

Van overleden voorouders is dat meestal geen probleem. Zet geen gegevens van mensen die nog leven in een chat, zoals geboortedata, adressen of telefoonnummers.

Bronnen

  1. AI Developments in Genealogy, FamilySearch
  2. Open Archives API, Open Archieven
  3. Open Archives MCP Server (connector voor Claude), Open Archieven
  4. Matricula, kerkboeken online
  5. Zoeken naar personen, Rijksarchief in België
  6. Add a custom connector, Anthropic

Liever de Nederlandse archieven laten uitzoeken?

Wij zoeken je voorouders op in de archieven, met bij elk feit de bron en hoe zeker het is, en maken er een gedrukt familieboek van. Vanaf €49, betalen pas na je akkoord.

Maak een familieboek Betalen pas na je akkoord · drukken pas na jouw akkoord